Sprzedaż ratalna. Sprawdź czy jesteś pośrednikiem kredytowym!

Sprzedaż ratalna w branży e-commerce jest powszechną praktyką. Wystarczy nawiązanie współpracy z wybraną instytucją udzielającą kredytów lub pożyczek. Niestety przykrą konsekwencją takiej współpracy może być objęcie szczególnymi regulacjami wynikającymi z ustawy o kredycie konsumenckim. Niespełnienie ustawowych wymogów może skutkować karą, nawet do stu tysięcy złotych. Warto upewnić się, czy i jakie obowiązki musimy spełnić, aby mieć czyste sumienie.

Pośrednik kredytowy - definicja

Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (dalej: „Ustawa”) reguluje działalność tzw. pośredników kredytowych. Zgodnie z art. 5 pkt 3 ustawy pośrednikiem kredytowym jest „przedsiębiorca w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, inny niż kredytodawca, który w zakresie swojej działalności gospodarczej lub zawodowej uzyskuje korzyści majątkowe, w szczególności wynagrodzenie od konsumenta, dokonując czynności faktycznych lub prawnych związanych z przygotowaniem, oferowaniem lub zawieraniem umowy o kredyt”.

Definicja ta ma kluczowe znaczenie dla określenia zakresu obowiązków i odpowiedzialności przedsiębiorcy współpracującego z instytucją kredytową, w sytuacji, gdy prowadzi działalność spełniającą wskazane przez nią wymogi.

Zdecydowana większość przedsiębiorców umożliwiających konsumentom płatność ratalną, dokonuje czynności faktycznych lub prawnych związanych z przygotowaniem, oferowaniem lub zawieraniem umowy o kredyt. Obok „zwykłych” form płatności, możliwe jest dokonanie płatności z wykorzystaniem kredytu zaciągniętego u konkretnego kredytodawcy. Takie działanie może być zakwalifikowane jako „oferowanie” kredytu, a zatem mieści się w definicji pośrednika kredytowego. Z podobną sytuacją będziemy mieli do czynienia, jeśli przedsiębiorca będzie występował jako pełnomocnik kredytodawcy przy zawarciu umowy o kredyt. Będzie to bowiem „czynność prawna związana z zawieraniem umowy o kredyt”.

Drugą z przesłanek do uznania danego przedsiębiorcy za pośrednika kredytowego, jest uzyskiwanie korzyści majątkowych, na skutek dokonywania opisanych wyżej czynności. Spełnienie obowiązków przewidzianych w Ustawie będzie zatem wymagane wyłącznie od podmiotów, które dokonują czynności faktycznych lub prawnych związanych z przygotowaniem, oferowaniem lub zawieraniem umowy o kredyt i jednocześnie uzyskują z tego tytułu korzyści majątkowe.

Ustawodawca wprowadził otwarty katalog, wskazując jedynie, że korzyścią taką będzie w szczególności wynagrodzenie od konsumenta. Zatem w każdym przypadku, w którym przedsiębiorca będzie pobierał wynagrodzenie pieniężne (bez znaczenia kto je wniesie - konsument, czy kredytodawca), taki przedsiębiorca uznany będzie za pośrednika kredytowego w rozumieniu Ustawy. Sytuacja taka będzie miała miejsce również, gdy wynagrodzenie pośrednika będzie zawarte w cenie produktu lub usługi. Jeśli zatem ceny będą zawierały „ukryte” wynagrodzenie (prowizję) pośrednika z tytułu sprzedaży produktów lub usług, za które konsumenci płacą w systemie ratalnym, wówczas przedsiębiorca taki będzie uznany za pośrednikakredytowego w rozumieniu Ustawy.

Obowiązki pośrednika kredytowego

Określenie kto w świetle prawa jest pośrednikiem kredytowym jest istotne, bowiem związany z tym faktem jest szereg obowiązków. Osoba taka musi uzyskać wpis do rejestru pośredników kredytowych. Prowadzenie działalności w zakresie pośrednictwa kredytu konsumenckiego bez wymaganego wpisu do rejestru podlega karze grzywny do stu tysięcy złotych.

Ustawa przewiduje również szereg obowiązków informacyjnych względem konsumentów. Pośrednik kredytowy jest m.in. zobowiązany podać konsumentowi w sposób jednoznaczny, zrozumiały i widoczny, stopę oprocentowania, rzeczywistą roczną stopę kredytu oraz całkowitą kwotę kredytu i oprocentowania. Konieczne jest też zamieszczenie informacji czy jest to stopa stała, zmienna czy też zastosowanie mają obydwie te stopy. Ponadto konsument musi być poinformowany o tym, czy pośrednik kredytowy współpracuje z kredytodawcami.

Przed rozpoczęciem współpracy z kredytodawcą i udostępnieniem zakupów ratalnych trzeba zdecydować, czy współpraca taka będzie odpłatna (np. w formie prowizji pobieranej od kredytodawcy), czy też nie będzie się ona wiązała z żadnymi korzyściami. W tym drugim przypadku przedsiębiorca nie będzie pośrednikiem kredytowym w rozumieniu Ustawy. Nie będzie więc musiał uzyskiwać wpisu do rejestru pośredników kredytowych i nie zostaną na niego nałożone obowiązki przewidziane w ustawie.

Podsumowanie

Sprzedaż ratalna jest powszechną praktyką, która zachęca do dokonywania zakupów i ułatwia podejmowanie decyzji zakupowych. Ten wygodny sposób na przyciąganie nowych klientów może jednak odbić się na sukcesie każdego sklepu. Bliższe zapoznanie się z tematem, jak i zastosowanie się do obowiązującego prawa może uchronić biznes przed znacznymi stratami finansowymi.

Grzegorz Wanio, Partner Zarządzający w kancelarii EVERBERG